Kalo te përmbajtja
UÇKHistoria dhe Kujtesa
Jeta: 1945 – 17 janar 1982

Profil përkujtimor · Udhëheqës politikë · Gazetarë

Jusuf Gërvalla

Jusuf Gërvalla ishte poet, gazetar dhe veprimtar politik shqiptar nga Kosova, i cili në emigracion në Gjermani u përfshi në organizimin e grupeve ilegale që kërkonin statusin e republikës për Kosovën dhe bashkimin e shqiptarëve. Më 17 janar 1982 ai, vëllai i tij Bardhosh Gërvalla dhe Kadri Zeka u vranë pranë Shtutgartit. Vrasja u bë pikë kthese për rrjetet e mërgimit, prej të cilave doli më vonë Lëvizja Popullore për Republikën e Kosovës.

Bazamenti i burimeve

Monografi akademike mbi Kosovën dhe UÇK-në; atribuimi i vrasjes paraqitet si pohim, jo si fakt i vërtetuar gjyqësisht.

Shtatore e praruar e një burri në këmbë mbi një piedestal guri, para një ndërtese me kupolë.
Shtatorja e Jusuf Gërvallës në Pejë, fotografuar më 18 gusht 2018 gjatë një ecjeje fotografike të Wikimedia-s.Foto: Shkurte ramushi · 2018-08-18 · CC BY-SA 4.0

Pas demonstratave të vitit 1981, represioni në Kosovë dhe ndjekja e veprimtarëve e zhvendosën një pjesë të organizimit politik shqiptar në mërgim, veçanërisht në Gjermani dhe Zvicër [1].

Vrasja e 17 janarit 1982 në Untergruppenbach u atribuohet gjerësisht në literaturë dhe në kujtesën politike shqiptare shërbimit sekret jugosllav. Ky arkiv e trajton atribuimin si pohim që kërkon dokumentim të mëtejshëm, sepse në burimet e konsultuara nuk gjendet një vendim gjyqësor që e ka vërtetuar [2] [3].

Pas vrasjes, grupet e mërgimit u bashkuan në Lëvizjen Popullore për Republikën e Kosovës, rrjetet e së cilës luajtën më vonë rol në krijimin e UÇK-së [3].

Fotografi

Pllakë e errët guri me mbishkrim në shqip, e vendosur në një shtyllë pranë një peme.
Pllakë përkujtimore në Prishtinë për Naser Hajrizin dhe Asllan Pirevën, të cilët sipas mbishkrimit ranë dëshmorë më 2 prill 1981 në ballë të demonstratës. Fotografuar në vitin 2013.Foto: Andy Mabbett · 2013-02-25 · CC BY-SA 3.0
Bust bronzi mbi piedestal guri në një shesh përpara ndërtesës së teatrit.
Busti i Jusuf Gërvallës para teatrit të qytetit në Pejë. Fotografi e gushtit 2018.Foto: Shkurte ramushi · 2018-08-18 · CC BY-SA 4.0

Burimet

  1. [1]Noel Malcolm. Kosovo: A Short History. HarperPerennial, New York (botim i përditësuar); botimi i parë: Macmillan, Londër, 1998, 1999. https://archive.org/details/kosovoshorthisto0000malc. Qasur më 2026-09-16.
  2. [2]Tim Judah. Kosovo: War and Revenge. Yale University Press, 2000. https://books.google.com/books/about/Kosovo.html?id=TDmwQgAACAAJ. Qasur më 2026-09-16.
  3. [3]James Pettifer. The Kosova Liberation Army: Underground War to Balkan Insurgency, 1948–2001. Hurst Publishers, Londër, 2014-01. https://hurstpublishers.com/book/the-kosova-liberation-army-2/. Qasur më 2026-09-16.

Statusi redaksional: Në pritje të verifikimitHartuar mbi burimet e cituara; ende pa rishikim të plotë redaksional.

Rishikuar për herë të fundit:

Raporto një pasaktësi