- Data e ngjarjes
- Vendi
- Ndërtesa e Kuvendit të Kosovës, Prishtinë
- Statusi i provës
- Statusi i provës: E dokumentuar. Mbështetet nga dokumente bashkëkohore, raporte institucionale ose studime të pavarura që përputhen me njëra-tjetrën.
Më 23 mars 1989, me ndërtesën e rrethuar nga policia dhe automjete ushtarake, Kuvendi i Kosovës miratoi amendamentet që kufizonin autonominë; më 28 mars Kuvendi i Serbisë i shpalli ato. Pasuan protesta dhe përplasje me viktima.
Amendamentet IX–XLIX ia kaluan Serbisë kontrollin mbi arsimin, taksat dhe sigurinë publike dhe hoqën vetonë e krahinave mbi ndryshimet kushtetuese. Dhoma e ICTY-së konstatoi se ato e hoqën autonominë substanciale që gëzonte Kosova, ndërsa ekspertë kushtetues serbë pohuan se ishte vetëm «rishpërndarje kompetencash» [1].
Legjitimiteti i votimit është i kontestuar: dëshmitarë i treguan ICTY-së për presion policor e ushtarak, dhe Helsinki Watch shkruan se shumica e dy të tretave nuk u arrit [2]. Për protestat pasuese, shifrat ndryshojnë: të paktën 24 të vrarë më 28 mars sipas HRW (2001), 26–100 sipas Helsinki Watch (1992) [3] [2].
Konteksti historik
1981–1989
Një dekadë që nisi me protesta studentore dhe përfundoi me rrënimin e autonomisë: represioni, nacionalizmi në rritje dhe mobilizimi i minatorëve e i shoqërisë shqiptare.
Lexo kapitullin «Nga demonstratat e vitit 1981 te heqja e autonomisë»Burimet
- [1]Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY). Prosecutor v. Milutinović et al., Judgement, Volume 1 of 4. 2009-02-26. IT-05-87-T. https://www.icty.org/x/cases/milutinovic/tjug/en/jud090226-e1of4.pdf. Qasur më 2026-09-16. — para. 218–221
- [2]Helsinki Watch (Human Rights Watch). Yugoslavia: Human Rights Abuses in Kosovo 1990–1992. 1992-10. https://www.hrw.org/reports/pdfs/y/yugoslav/yugo92o.pdf. Qasur më 2026-09-16.
- [3]Fred Abrahams, Benjamin Ward. Under Orders: War Crimes in Kosovo. 2001-10-26. https://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/. Qasur më 2026-09-16.
- [4]Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY). Prosecutor v. Slobodan Milošević, Transcript, 3 May 2002 (testimony of Ibrahim Rugova). 2002-05-03. IT-02-54. https://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/trans/en/020503IT.htm. Qasur më 2026-09-16.