Regjistri i ngjarjeve
Ngjarjet
27 nëntor 1968
Demonstratat e nëntorit 1968
Më 27 nëntor 1968 demonstrues shqiptarë, kryesisht studentë, protestuan në Prishtinë dhe në qytete të tjera të Kosovës duke kërkuar, ndër të tjera, statusin e republikës dhe një universitet në gjuhën shqipe.
E dokumentuarshkurt 1974
Kushtetuta jugosllave e vitit 1974
Kushtetuta e katërt e RSFJ-së u dha dy krahinave autonome të Serbisë, Kosovës dhe Vojvodinës, autonomi të gjerë: kushtetutë, gjykatë kushtetuese dhe përfaqësim në Kryesinë dhe dhomat federale.
E dokumentuar11 mars 1981 – 8 prill 1981
Demonstratat e vitit 1981
Protestat që nisën më 11 mars 1981 në mensën e Universitetit të Prishtinës u shndërruan në fund të marsit dhe fillim të prillit në demonstrata në mbarë Kosovën, me kërkesën për republikë. U vendos gjendje e jashtëzakonshme dhe u dërguan policia federale e ushtria.
E dokumentuar17 janar 1982
Vrasja e Jusuf e Bardhosh Gërvallës dhe Kadri Zekës
Më 17 janar 1982, në Untergruppenbach të Gjermanisë, dy persona të paidentifikuar qëlluan mbi aktivistët e mërgatës Jusuf Gërvalla, vëllanë e tij Bardhosh dhe Kadri Zekën. Të tre vdiqën.
E dokumentuarshtator 1986
Drafti i Memorandumit të SANU-së
Në shtator 1986 u bë publik para kohe drafti i papërfunduar i një memorandumi të Akademisë Serbe të Shkencave dhe të Arteve, i cili u bë tekst kyç i nacionalizmit serb të kohës.
E dokumentuar17 nëntor 1988
Marshi i minatorëve të Trepçës
Më 17 nëntor 1988 minatorët e Trepçës marshuan drejt Prishtinës kundër shkarkimit të udhëheqësve Kaqusha Jashari e Azem Vllasi dhe kundër ndryshimeve kushtetuese të planifikuara. Kjo nisi disa ditë protestash masive paqësore.
E dokumentuar20–28 shkurt 1989
Greva e urisë e minatorëve të Trepçës
Nga 20 deri më 28 shkurt 1989 rreth 1.300 minatorë shqiptarë (burimet japin 1.200–1.350) u mbyllën nën tokë në minierën e Stantërgut dhe hynë në grevë urie kundër amendamenteve kushtetuese dhe udhëheqësve të vendosur nga Beogradi.
E dokumentuar23–28 mars 1989
Amendamentet kushtetuese dhe heqja e autonomisë
Më 23 mars 1989, me ndërtesën e rrethuar nga policia dhe automjete ushtarake, Kuvendi i Kosovës miratoi amendamentet që kufizonin autonominë; më 28 mars Kuvendi i Serbisë i shpalli ato. Pasuan protesta dhe përplasje me viktima.
E dokumentuar23 dhjetor 1989
Themelimi i Lidhjes Demokratike të Kosovës
Më 23 dhjetor 1989 një grup shkrimtarësh dhe intelektualësh shqiptarë themeloi Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK) dhe zgjodhi Ibrahim Rugovën kryetar.
E dokumentuar1990
Largimet masive nga puna
Pas vitit 1990, dhjetëra mijëra shqiptarë u larguan nga puna në administratë, arsim, shëndetësi, media dhe ndërmarrje shtetërore, në kuadër të masave të «rrethanave të veçanta».
E dokumentuar2 shkurt 1990
Lëvizja për pajtimin e gjaqeve
Nga 2 shkurti 1990 studentë dhe intelektualë, të udhëhequr nga folkloristi Anton Çetta, zhvilluan një fushatë masive për pajtimin e familjeve në gjakmarrje. Tubimi më i madh u mbajt më 1 maj 1990 në Verrat e Llukës.
E dokumentuar2 korrik 1990
Deklarata Kushtetuese e 2 korrikut 1990
Të ndaluar të hynin në ndërtesën e Kuvendit, delegatët shqiptarë u mblodhën para saj dhe miratuan një «Deklaratë Kushtetuese» që e shpallte Kosovën njësi të barabartë brenda Jugosllavisë dhe hidhte poshtë amendamentet e vitit 1989.
E dokumentuar5 korrik 1990
Pezullimi i Kuvendit dhe i Qeverisë së Kosovës
Më 5 korrik 1990 Kuvendi i Serbisë miratoi ligjin për ndërprerjen e punës së Kuvendit të Krahinës së Kosovës. Po atë ditë u mor nën kontroll Radiotelevizioni i Prishtinës dhe programi në shqip u ndërpre.
E dokumentuar7 shtator 1990
Kushtetuta e Kaçanikut
Më 7 shtator 1990 delegatët shqiptarë të Kuvendit të pezulluar u mblodhën fshehtas në Kaçanik dhe miratuan Kushtetutën e Republikës së Kosovës; pasuan një kuvend dhe qeveri ilegale.
E dokumentuar1991
Sistemi arsimor paralel
Nga fillimi i viteve 1990, pasi nxënësit dhe mësimdhënësit shqiptarë u përjashtuan nga ndërtesat shkollore dhe universitare, mësimi shqip vazhdoi për vite në shtëpi private dhe objekte të improvizuara, i financuar kryesisht nga kontributet vendore dhe të diasporës.
E dokumentuar26–30 shtator 1991
Referendumi për pavarësinë
Nga 26 deri më 30 shtator 1991 shqiptarët e Kosovës mbajtën një referendum jozyrtar për Kosovën si shtet sovran e të pavarur, shpesh në shtëpi private për t'i shmangur policisë. Beogradi nuk e njohu; e njohu vetëm Shqipëria.
E dokumentuar24 maj 1992
Zgjedhjet paralele të majit 1992
Më 24 maj 1992 shqiptarët e Kosovës mbajtën zgjedhje jozyrtare parlamentare dhe presidenciale për institucionet paralele. LDK-ja fitoi shumicën dhe Ibrahim Rugova u zgjodh «President i Republikës së Kosovës».
E dokumentuarnëntor 1995
Marrëveshja e Dejtonit dhe mungesa e Kosovës
Marrëveshja e Dejtonit, e parafuar në nëntor 1995, i dha fund luftës në Bosnjë-Hercegovinë, por nuk e trajtoi Kosovën — një zhgënjim i madh për strategjinë e rezistencës paqësore.
Interpretim historik1 shtator 1996
Marrëveshja Milošević–Rugova për arsimin
Më 1 shtator 1996 Slobodan Milošević dhe Ibrahim Rugova nënshkruan një marrëveshje, me ndërmjetësimin e Komunitetit Sant'Egidio, për kthimin e nxënësve, studentëve dhe mësimdhënësve shqiptarë në ndërtesat shkollore. Në masë të madhe nuk u zbatua.
E dokumentuar1 tetor 1997
Protesta paqësore e studentëve, 1 tetor 1997
Studentët e Universitetit paralel të Prishtinës protestuan paqësisht për zbatimin e marrëveshjes së arsimit dhe për kthimin në ndërtesat universitare. Policia serbe e shpërndau me forcë protestën.
E dokumentuar28 nëntor 1997
Paraqitja e parë publike e UÇK-së në Llaushë
Më 28 nëntor 1997, në varrimin e mësuesit Halit Geci në Llaushë (Skenderaj), tre luftëtarë të UÇK-së me uniformë dhe maska u paraqitën para të pranishmëve dhe iu drejtuan atyre. HRW e quan këtë paraqitjen e parë publike të grupit.
E dokumentuar1998
Ndalimet në shtabin e UÇK-së në Jabllanicë
Sipas aktgjykimeve të ICTY-së, në shtabin e UÇK-së në Jabllanicë (Gjakovë) u mbajtën dhe u keqtrajtuan të ndaluar më 1998. Lahi Brahimaj u dënua me formë të prerë për trajtim mizor dhe torturë ndaj dy prej tyre.
E vërtetuar gjyqësisht22–23 shkurt 1998
Deklaratat e Robert Gelbardit për UÇK-në
I dërguari special i SHBA-së, Robert Gelbard, e quajti publikisht UÇK-në grup terrorist, fillimisht në një konferencë për shtyp në Prishtinë më 22 shkurt 1998 dhe sërish në Beograd më 23 shkurt.
E dokumentuar28 shkurt 1998 – 1 mars 1998
Sulmet në Likoshan dhe Qirez
Më 28 shkurt – 1 mars 1998 forcat speciale të policisë serbe, me helikopter, transportues të blinduar dhe mortaja, sulmuan fshatrat Likoshan dhe Qirez në Drenicë pas një incidenti me armë zjarri. HRW dokumentoi 25–26 të vrarë shqiptarë dhe prova të ekzekutimeve të paktën 14 personave.
E dokumentuar